ScaFixPoradnik
Rusztowanie modułowe czy ramowe na tym samym domu
Wybór między rusztowaniem ramowym a modułowym zwykle opisuje się rysunkiem węzła. My ustawiamy cztery systemy przy tym samym domu jednorodzinnym ze szczytami, liczymy każdy element według tych samych reguł i tłumaczymy różnice na podstawie katalogów, instrukcji producentów i komentarza PIP.
Rusztowanie modułowe czy ramowe: co wybrać do domu jednorodzinnego?
Do prostej elewacji domu zwykle wystarczy rusztowanie ramowe: przy tym samym domu 11,4 × 5,3 m Layher Blitz potrzebuje 271 elementów, a Plettac SL 70 316, wobec 481 dla modułowego Layher Allround i 603 dla Cuplocka. Rama zastępuje dwa stojaki i poprzeczkę; system modułowy płaci za swobodę na narożnikach, uskokach i łukach większą liczbą części.
Jaki dom i jakie systemy porównujemy?
Budynek to dom przykładowy ze wszystkich stron systemów w ScaFix: rzut 11,4 × 5,3 m, okap na 4,5 m, szczyty do kalenicy na 6 m, rusztowanie z czterech stron i bez zmienionych ustawień. Wszystkie liczby pochodzą z wykazu elementów kalkulatora ScaFix przy tych samych stałych danych, więc różnice wynikają z systemów, a nie z innych założeń. Porównujemy cztery rusztowania elewacyjne:
- Layher Blitz, przęsła 3,07 m, szerokość 0,73 m: rusztowanie ramowe. Layher Polska nazywa go systemem rusztowań ramowych i opisuje jako szybkie, mocne i sztywne, idealne do prac przy fasadach (katalog Layher Blitz 2025/2026, s. 6).
- Plettac SL 70 firmy ALTRAD plettac assco: stalowe rusztowanie ramowe o szerokości systemowej 0,74 m z niemieckim dopuszczeniem Z-8.1-29 (DIBt Z-8.1-29), przedłużonym decyzją z 28 maja 2025 r. do 3 czerwca 2030 r. (DIBt, decyzja z 28 maja 2025 r.).
- Layher Allround, przęsła 3,07 m, szerokość 0,73 m: rusztowanie modułowe z rozetami.
- Cuplock, szerokość 1,3 m: rusztowanie modułowe z kielichami, w Polsce oferowane m.in. przez BRAND jako CUPLOK (BRAND Polska, CUPLOK).
Podstawowe różnice między typami opisuje strona rodzaje rusztowań, a pełne wykazy obu systemów Layher obok siebie są na stronie Layher Allround vs Blitz. Tutaj chodzi o to, co zmienia się na jednym, konkretnym budynku.
Jak przęsła rozkładają się na ściany?
W kalkulatorze ScaFix każdy ciąg obejmuje swój narożnik, więc rusztowanie jest nieco dłuższe niż ściana. Przy przęsłach 3,07 m Allround i Blitz dostają po cztery przęsła na ścianach podłużnych i po dwa na szczytach, razem dwanaście.
Plettac SL 70 nie ma przęsła 3,07 m; katalog podaje dopuszczone długości przęseł 1,50, 2,00, 2,50 i 3,00 m (katalog plettac SL 70/100). Kalkulator ScaFix dzieli każdą ścianę podłużną na 2,0 + 3,0 + 3,0 + 3,0 + 2,5 m, a każdy szczyt na 2,0 + 3,0 + 2,5 m: szesnaście przęseł i dwadzieścia rzędów ram zamiast szesnastu.
Cuplock nie ma rygla 3,07 m. Kalkulator wypełnia każdą ścianę podłużną przęsłami 1,25 + 3,0 + 3,0 + 1,8 + 1,8 + 1,8 m, a każdy szczyt przęsłami 1,25 + 3,0 + 2,5 m, czyli osiemnaście przęseł. SGB podaje elementy poziome 3,0, 2,5, 1,8, 1,3 i 1,25 m, a przęsło 1,8 m nazywa uzupełniającym (instrukcja SGB CUPLOK, wersja UK, s. 10). Sześć przęseł więcej to sześć par stojaków więcej, a to już duża część różnicy.
Różnią się też wysokości pomostów. Allround, Plettac i Cuplock mają dwa pomosty robocze na 2,5 i 4,5 m. Blitz zaczyna każdy rząd ram od ramy wyrównawczej 0,66 m pod ramami 2 m, więc pomosty wypadają na 2,71 i 4,71 m.
Wykaz elementów według grup
| Grupa elementów | Cuplock | Layher Allround (modułowe) | Layher Blitz (ramowe) | Plettac SL 70 (ramowe) |
|---|---|---|---|---|
| Przęsła na domu | 18 | 12 | 12 | 16 |
| Stojaki lub ramy | 132 stojaki (88 × 2 m, 44 × 1 m) | 96 stojaków (64 × 2 m, 32 × 1 m) | 48 ram (32 × 2 m, 16 × 0,66 m) i 12 słupków poręczy na górze | 44 ramy (40 × 2 m, 4 × 1 m) i 16 słupków poręczy na górze |
| Rygle i poprzeczki | 108 rygli, 66 poprzeczek | 72 rygle, 48 poprzeczek | brak: pomost leży na ramie | brak: pomost leży na ramie |
| Pomosty | 37 | 25 | 25 | 32 |
| Poręcze podłużne | 108 | 72 | 36 | 48 |
| Krawężniki | 36 | 24 | 24 | 32 |
| Stężenia ukośne | 12 | 8 | 16 | 8 |
| Poręcze i krawężniki czołowe | 16 | 16 | 20, w tym 4 ramy poręczy czołowych | 8 |
| Kotwy ścienne | 22 | 24 | 24 | 40 |
| Mocowania kotew i złącza do kotew | 22 | 32 (24 + 8) | 32 (24 + 8) | 48 (40 + 8) |
| Podstawki śrubowe | 44 | 32 oraz 32 elementy początkowe | 32 oraz 2 U-rygle początkowe | 40 |
| Powierzchnia rusztowania | 213 m² | 203 m² | 210 m² | 231 m² |
| Elementy łącznie | 603 | 481 | 271 | 316 |
We wszystkich czterech wykazach komunikacja pionowa prowadzi po drabinach przez pomosty z włazem. Powierzchnia to powierzchnia elewacji od gruntu do szczytu rusztowania wraz z występami, więc zależy od długości ciągów i wysokości, a nie od samej ściany; dłuższe ciągi Plettaca dają największą powierzchnię. Poręcze obejmują jeden rząd w najniższym polu każdego przęsła; to reguła usztywnienia przyjęta w ScaFix, nie wymóg producenta.
Dlaczego rusztowanie ramowe potrzebuje tak mało elementów?
Rama pionowa to dwa stojaki i poprzeczka zespawane w jeden element o wysokości 2 m, a w Blitz jedna poręcz podwójna daje poręcz główną i pośrednią; ramy, pazury pomostów i stężenia pozycja po pozycji omawia poradnik Layher Blitz: zestawienie elementów. Szesnaście rzędów ram na dwóch kondygnacjach to w Blitz 32 pełne ramy, tam gdzie Allround potrzebuje 96 stojaków i 48 poprzeczek.
Plettac SL 70 działa tak samo. Poręcze tylne i inne elementy mocuje się samozabezpieczającymi zatyczkami uchylnymi (katalog plettac SL 70/100). Mimo to wychodzi 316 elementów, więcej niż w Blitz, z dwóch powodów: przęsła 3,0 m z przęsłami uzupełniającymi 2,0 i 2,5 m dają dwadzieścia rzędów ram zamiast szesnastu, a wykaz ma 40 kotew zamiast 24. Kalkulator stawia kotwy w dwóch poziomach przy każdym wewnętrznym rzędzie ram obu systemów ramowych; Plettac ma takich rzędów dwanaście zamiast ośmiu i dodatkowo 8 kotew przy narożnikach, których miejsce trzeba ustalić na budowie. Wykaz dla pojedynczej ściany pokazuje poradnik Rusztowanie Plettac: ile elementów na ścianę?.
Ceną ram jest stała geometria: 2 m na kondygnację, krótka lista długości przęseł i dodatkowe złącza przy każdym narożniku, uskoku czy przęśle dopasowującym.
Co daje rozeta rusztowania modułowego?
Według polskiego katalogu Allround na jednym poziomie można wykonać do ośmiu połączeń pod różnymi kątami, w standardowych odstępach 50 cm na wszystkich stojakach (katalog Layher Allround 2025/2026, s. 7). Rygle, poprzeczki i stężenia są osobnymi elementami wbijanymi klinem w rozetę, dlatego wykaz pokazuje stojaki, rygle i poprzeczki jako trzy pozycje.
Na prostej elewacji ta swoboda kosztuje: 481 elementów wobec 271 i 316. Opłaca się tam, gdzie ramy sobie nie radzą: przy narożnikach, wykuszach, zmiennej wysokości i łukach, bo pomost można ustawić co 50 cm zamiast co 2 m.
Dlaczego Cuplock wypada najwyżej?
Na stojaku Cuplock dolne kielichy są przyspawane co 0,5 m, a ruchomy górny kielich opada na końcówki do czterech elementów poziomych i jednym uderzeniem młotka obraca się i blokuje je w węźle (instrukcja SGB CUPLOK, s. 5). Polska strona BRAND podkreśla, że do czterech elementów poziomych można też zdemontować jednocześnie (BRAND Polska). Cztery połączenia w węźle wystarczają przy prostokątnych rzutach.
Liczba pomostów pozostaje na poziomie około jednego na przęsło i kondygnację, więc różnica wynika z liczby przęseł: osiemnaście zamiast dwunastu. Stąd 132 stojaki, po 108 rygli i poręczy oraz 44 podstawki śrubowe.
Jak różnią się stężenia i kotwienie?
| System | Wymóg producenta lub dopuszczenia | W wykazie ScaFix |
|---|---|---|
| Layher Blitz | Od zewnątrz stężenie co najmniej w co piątym przęśle, jedno stężenie na najwyżej pięć przęseł (Blitz AuV, s. 12); stosowanie stężeń określa dokumentacja dopuszczeniowa (katalog Blitz, s. 25) | Pierwsze i ostatnie przęsło każdego ciągu na każdej kondygnacji: 16 |
| Layher Allround | Usztywnić stężeniami pionowymi co najmniej co piąte przęsło (Allround instructions, wyd. 04.2018, rozdz. 5, s. 22) | Jedno na ciąg i kondygnację: 8 |
| Plettac SL 70 | Zewnętrzną płaszczyznę pionową usztywnić stężeniami, jedno stężenie na najwyżej 5 przęseł (Z-8.1-29, pkt 3.3.3.6) | Jedno na ciąg i kondygnację: 8 |
| SGB Cuplok | Stężenie czołowe w jednym przęśle na 20 m, czyli co ósmym, przy ciągach do 10 m co najmniej dwa przęsła, najlepiej nie skrajne (s. 29) | Ogólny wpis Cuplock: co piąte przęsło: 12 |
Ogólny wpis Cuplock umieszcza osiem z dwunastu stężeń w czterech przęsłach 1,25 m, od których zaczyna się każdy ciąg, czyli w przęsłach skrajnych, których instrukcja SGB każe unikać.
Komentarz PIP podaje minimum dwóch stężeń pionowych na każdej kondygnacji rusztowania elewacyjnego i najwyżej 10 m między polami stężeń (PIP, Bezpiecznie i zgodnie z prawem, 2021, s. 27). Wykaz Allround spełnia wymóg Layher, ale przy jednym stężeniu na ścianę i kondygnację nie spełnia tego minimum; to samo dotyczy wykazu Plettac i szczytów w wykazie Cuplock. Wykaz Blitz, z dwoma stężeniami na ciąg, je spełnia. Przy budowie w Polsce wykazy z jednym stężeniem na ścianę trzeba więc uzupełnić.
Zastrzeżenie dotyczy też kotew Cuplocka: ogólny wpis w ScaFix liczy je według reguły podobnej do Allround, bo nie stoi za nim jedna tabela producenta. Kotwy Allround i Blitz wynikają z dokumentacji Layher, a kotwy Plettaca z układów kotwienia opisanych w dopuszczeniu Z-8.1-29. PIP przypomina, że rozmieszczenie stężeń i kotew określa instrukcja producenta, a jeśli jest ona ostrzejsza od minimów z norm, obowiązuje instrukcja (s. 27).
Który system do jakiej pracy?
- Proste elewacje domów i niewielkich budynków: rusztowanie ramowe. Najmniej elementów do podania i policzenia przy zwrocie, a pomosty przejmują część usztywnienia; PIP zauważa, że stężeniami poziomymi są najczęściej właśnie pomosty robocze.
- Narożniki, wykusze, uskoki, łuki, przemysł: rusztowanie modułowe z rozetą. Raster 50 cm i osiem połączeń w węźle umożliwiają te kształty bez rur i złączy.
- Prostokątne rusztowania dostępowe i podporowe: Cuplock. SGB opisuje go jako system wielozadaniowy do komunikacji i przenoszenia obciążeń pionowych, z wieżami schodowymi, rusztowaniami okrągłymi i wieżami załadowczymi (s. 2).
Osobną rodziną jest rusztowanie warszawskie. PIP zaznacza, że w takich rusztowaniach wolnostojących przewidziano specjalne elementy stężeń poziomych montowane na określonych wysokościach, a pierwsze stężenie poziome powinno być tuż nad stopami lub kółkami (s. 27). To porównanie dotyczy rusztowań elewacyjnych kotwionych do ściany, więc warszawskiego nie obejmuje.
Systemów nie wolno mieszać: każda instrukcja obejmuje tylko własne elementy. Przy obciążeniu roboczym większym niż przy malowaniu sprawdź klasy obciążenia rusztowań.
Co mówią przepisy?
Rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych definiuje rusztowanie systemowe jako konstrukcję, w której wymiary siatki konstrukcyjnej są jednoznacznie narzucone przez wymiary elementów (§ 1 pkt 8). Rusztowania wykonuje się zgodnie z dokumentacją producenta albo projektem indywidualnym (§ 108 ust. 1), a liczbę i rozmieszczenie zakotwień określa projekt rusztowania lub dokumentacja producenta (§ 115 ust. 1) (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401). Odbiór przed użytkowaniem opisuje poradnik odbiór rusztowania.
Gdzie pasuje ScaFix
ScaFix to narzędzie do planowania, które z wymiarów ścian lub rysunku PDF tworzy rusztowanie 3D i wykaz elementów dla 108 systemów; aplikacja na iPhone’a potrafi też skanować LiDAR-em. Liczby powyżej pochodzą z kalkulatora ScaFix przy stałych danych, a pełne wykazy są na stronach Layher Allround, Layher Blitz i Plettac SL 70/100. Nie zastępuje obliczeń statycznych.
To informacje do planowania, a nie obliczenia statyczne. O montażu, stężeniu i kotwieniu decydują instrukcja producenta albo projekt indywidualny oraz przepisy krajowe, a przed użytkowaniem rusztowanie musi odebrać kierownik budowy lub uprawniona osoba.
Najczęstsze pytania
Czym różni się rusztowanie ramowe od modułowego?
Rusztowanie ramowe składa się z gotowych ram o stałej wysokości i szerokości. Modułowe buduje się ze stojaków z węzłami, do których rygle i stężenia mocuje się w wielu kierunkach, więc dopasowuje się do większej liczby kształtów.
Czy rusztowanie ramowe jest tańsze przy domu jednorodzinnym?
Zwykle potrzebuje znacznie mniej elementów, na tym domu 271 (Blitz) lub 316 (Plettac) zamiast 481, co skraca transport i montaż. Koszt zależy jednak od warunków najmu i stanu magazynu.
Co to jest Cuplock?
Rusztowanie modułowe z kielichami przyspawanymi do stojaka co 0,5 m. Do czterech rygli blokuje się jednym obrotem górnego kielicha, bez klinów i śrub.
Czy można łączyć elementy różnych systemów?
Nie. Instrukcja każdego producenta obejmuje tylko jego elementy, a rusztowanie mieszane wymaga projektu indywidualnego.
Ile kotew potrzebuje rusztowanie przy domu?
Na tym domu od 22 do 40, zależnie od systemu: 24 dla Allround i Blitz, 40 dla Plettac SL 70. PIP podaje jako minimum jedną kotwę na każde 16–30 m² rusztowania, a siatki i plandeki wymagają dodatkowego kotwienia.
Źródła
Źródła pierwotne tego artykułu wraz z datą, w której je przeczytano.
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych (Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401) (odczyt 23 października 2026)
- PIP: Bezpiecznie i zgodnie z prawem. Lista kontrolna z komentarzem (2021) (odczyt 23 października 2026)
- Layher Polska: katalog System rusztowań Layher Blitz 2025/2026 (odczyt 23 października 2026)
- Layher Polska: katalog System rusztowań Layher Allround 2025/2026 (odczyt 23 października 2026)
- DIBt Z-8.1-29: Gerüstsystem PLETTAC SL 70 (5 czerwca 2020 r.) (odczyt 23 października 2026)
- DIBt Z-8.1-29: decyzja o zmianie i przedłużeniu z 28 maja 2025 r. (odczyt 23 października 2026)
- Katalog rusztowania plettac SL 70/100 (kopia Ramirent) (odczyt 23 października 2026)
- Layher Blitz Gerüst, Aufbau- und Verwendungsanleitung, wyd. 11.2013 (odczyt 23 października 2026)
- Layher Allround Scaffolding, instructions for assembly and use, wyd. 04.2018 (odczyt 23 października 2026)
- SGB CUPLOK user manual, wersja UK (Hünnebeck) (odczyt 23 października 2026)
- BRAND Polska: system rusztowań CUPLOK (odczyt 23 października 2026)
Wypróbuj tydzień – 0,98 €Zobacz dom demonstracyjny w 3DZobacz ScaFix
Pierwszy tydzień 0,98 €, potem 9,98 €/tydzień. Pełna wersja Pro. Możesz zrezygnować w dowolnym momencie.