Przejdź do treści

Oprogramowanie

Aplikacja do rusztowań na budowie: co potrafi telefon

Polskich aplikacji stworzonych tylko dla rusztowań jest niewiele, a te, które działają na budowie, to głównie narzędzia producentów i zagranicznych firm, a do dziennika budowy służy państwowa aplikacja EDB. Pokazujemy, co która robi, w jakim języku, i czego żadna z nich nie zastąpi.

Autor: Ole Emil Frikstad Urstad · Jak liczymy ·

Rusztowanie Jamax wokół domu 11,4 × 5,3 m z dachem dwuspadowym (okap 4,5 m, kalenica 6 m), narysowane przez model 3D ScaFix
Jamax wokół domu przykładowego, tak jak ScaFix rysuje go w 3D.

Jaka aplikacja do rusztowań przyda się na budowie?

Telefon przy rusztowaniu ma pięć zadań. Planowanie i wykaz elementów: PERI Scaffold Estimation Tool i narzędzia wielosystemowe. Podgląd projektu 3D: aplikacja Layher, Avontus Viewer, linki Scaffcalc. Dokumenty i dostawy: portal myPERI. Odbiór: wpis w Elektronicznym Dzienniku Budowy. Pomiar budynku: Polycam ze skanerem LiDAR.

Jakie aplikacje do rusztowań są dostępne w Polsce?

Zadanie na budowieCo robi aplikacjaPrzykłady, sprawdzone u wydawcyJęzyk według wydawcy
Pomiar budynkuskanuje elewację lub pomieszczenie do planuPolycam (fotogrametria i LiDAR)nie podano
Podgląd projektuotwiera model 3D, czasem w rozszerzonej rzeczywistościaplikacja Layher, Avontus Viewer, linki ScaffcalcLayher i Avontus po angielsku, strona Scaffcalc po angielsku
Planowanie i wykaz elementówukłada rusztowanie i liczy częściPERI Scaffold Estimation Tool; ScaFix w przeglądarce i na iPhonie (to nasze narzędzie)PERI: opis na polskiej stronie; ScaFix: polski
Dokumenty, dostawy, zwrotyfaktury, dokumenty wydań i zwrotów, rysunkiportal myPERIpolski
Odbiór i dziennik budowywpis o odbiorze rusztowaniaElektroniczny Dziennik Budowy (EDB) GUNBpolski

Język ma znaczenie bardziej, niż się wydaje. Instrukcja, którą ekipa ma czytać na pomoście, nie może wymagać tłumacza, a wpis w dzienniku budowy musi być po polsku. Poniżej omawiamy każde zadanie po kolei.

Czy telefon zmierzy budynek pod rusztowanie?

Częściowo. Taśma i dalmierz laserowy pozostają punktem odniesienia, ale telefony ze skanerem LiDAR szybko zbierają kształt elewacji. Taki skaner mają modele iPhone Pro; Apple wymienia go na przykład w danych technicznych iPhone’a 15 Pro. Aplikacja Polycam łączy fotogrametrię z LiDAR-em, tworzy rzuty 2D jeszcze przed wyjazdem z budowy i eksportuje modele m.in. do formatów AutoCAD i FBX.

Skan to model budynku, a nie rusztowania. Ktoś nadal musi rozstawić przęsła, kondygnacje i kotwy, a wysokość okapu, kalenicy czy dalszej strony balkonu warto sprawdzić dalmierzem, zanim pójdzie zamówienie.

Zbliżenie narożnika, w którym spotykają się ściana podłużna i szczytowa, ze stojakami HAKI Universal, pomostami, poręczami i krawężnikami w modelu 3D ScaFix
Narożnik: przęsła obu ścian się spotykają, z pomostem, poręczą i krawężnikiem na każdym poziomie.

Jak pokazać ekipie projekt w 3D?

Model na tablecie odpowiada na pytania, które monterzy zadają przy samochodzie: gdzie stoi pion komunikacyjny, jak rusztowanie obchodzi narożnik, na której kondygnacji jest konsola.

  • Aplikacja Layher. Layher Polska opisuje ją jako aplikację rzeczywistości mieszanej (mixed reality), która łączy obraz z kamery z cyfrowymi modelami rusztowań, a po zeskanowaniu obrazów z katalogów pokazuje dodatkowe widoki konstrukcji (Layher Polska, Layher App). W polskim App Store aplikacja jest oznaczona jako tylko na iPhone’a i tylko po angielsku (App Store, Layher).
  • Avontus Viewer. Pokazuje projekty z Avontus Designer w 3D, VR i AR na iPhonie, Androidzie, tabletach i komputerach z Windows; do tych funkcji potrzebny jest Avontus Viewer Lens, a interfejs i szkolenia są po angielsku (Avontus Viewer).
  • Scaffcalc. Udostępnia projekt jako interaktywny link 3D, który klient i ekipa otwierają na telefonie, tablecie lub komputerze bez instalacji (Scaffcalc).

Samo projektowanie zostaje zwykle przy biurku. Polski katalog Layher wymienia LayPLAN CLASSIC, konfigurator rusztowań dla systemów Blitz i Allround, oraz LayPLAN CAD jako nakładkę do programów AutoCAD i BricsCAD (katalog Layher Blitz 2025/2026, s. 8). Szerszy przegląd programów jest na stronie program do projektowania rusztowań.

Czy aplikacja policzy elementy rusztowania?

Tak, ale tylko dla systemu, który zna. PERI Polska podaje w dziale oprogramowania Scaffold Estimation Tool jako najprostszy i najszybszy sposób na szacunek rusztowania (PERI Polska, oprogramowanie i aplikacje); to narzędzie producenta, więc warto sprawdzić, które systemy obejmuje. Polscy producenci rusztowań stawiają na dokumenty: w dziale «Do pobrania» Altrad Mostostal udostępnia katalogi, instrukcje montażu i certyfikaty, m.in. dla rusztowań ramowych Mostostal Plus i Plettac oraz modułowego Rotax, ale aplikacji ani konfiguratora tam nie znaleźliśmy (Altrad Mostostal, do pobrania). Narzędzie wielosystemowe, np. ScaFix, liczy wykaz elementów z wymiarów ścian albo z rysunku PDF; jak taki wykaz wygląda dla Layher Blitz, pokazuje zestawienie elementów Layher Blitz, a dla innych rozmiarów zestawienie materiałów według wielkości ściany.

Przy każdym wykazie z aplikacji warto sprawdzić trzy rzeczy: czy obejmuje narożniki, konsole i piony komunikacyjne, czy kotwy liczy według dokumentacji producenta, i czy pozwala wyeksportować listę do wypożyczalni albo magazynu.

Czy odbiór rusztowania można zrobić w telefonie?

Sam odbiór nie, bo musi go dokonać kierownik budowy lub uprawniona osoba, ale zapis już tak. Odbiór potwierdza się wpisem w dzienniku budowy albo w protokole odbioru technicznego, a wpis określa co najmniej: użytkownika rusztowania, jego przeznaczenie, wykonawcę montażu z nazwiskiem lub nazwą i numerem telefonu, dopuszczalne obciążenia pomostów i konstrukcji, datę przekazania do użytkowania, oporność uziomu i terminy kolejnych przeglądów (§ 110, Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401).

Gdy budowa prowadzi Elektroniczny Dziennik Budowy, wpis można zrobić w telefonie. GUNB podaje, że aplikacja mobilna EDB jest w sklepach Google Play i App Store, wersja przeglądarkowa działa pod adresem e-dziennikbudowy.gunb.gov.pl bez instalacji, a uczestnicy logują się profilem zaufanym, e-Dowodem albo przez bankowość elektroniczną. Dziennik prowadzony elektronicznie można kontynuować tylko w tej postaci (e-Budownictwo, pytania i odpowiedzi).

Czego aplikacja nie załatwi: na rusztowaniu musi wisieć tablica z wykonawcą montażu i dopuszczalnym obciążeniem pomostów i konstrukcji (§ 111). PIP radzi podawać obciążenie w jednostkach zrozumiałych dla pracujących, czyli w kilogramach na pomost, a nie w kN/m² (PIP, Bezpiecznie i zgodnie z prawem, 2021, s. 29). Aplikacja może tablicę przygotować, ale nie zastąpi jej na miejscu. Co jeszcze sprawdza się przy odbiorze, opisuje odbiór rusztowania: protokół i lista kontrolna.

Co z dokumentami, dostawami i zwrotami?

Tu najwięcej dają portale producentów i wypożyczalni. PERI Polska uruchomiło w czerwcu 2024 r. nową odsłonę portalu myPERI z dostępem do faktur, dokumentów wydań i zwrotów, raportów i rysunków projektowych, a także do dokumentacji techniczno-ruchowej, konfiguratorów i filmów instruktażowych. Portal działa z każdego urządzenia bez instalacji, a administrator klienta może założyć dowolną liczbę kont i przypisać im projekty (PERI Polska, nowy portal myPERI).

Dla kierownika budowy to wygoda, dla montera mniej: dokument wydania w telefonie nie zastąpi przeliczenia palet przy rozładunku. Porównanie wykazu z aplikacji projektowej z dokumentem wydania przed rozładunkiem oszczędza jednak nerwów przy zwrocie.

Czy aplikacja zastąpi uprawnienia i instrukcję montażu?

Nie. Kto może montować rusztowania i według jakiej dokumentacji, opisuje poradnik przepisy dotyczące rusztowań. Aplikacja może pokazać instrukcję na ekranie, ale nie zmienia tego, kto i według czego buduje.

RODO: co z danymi pracowników w aplikacji?

Aplikacje terenowe często zbierają więcej, niż widać: lokalizację, zdjęcia z twarzami, godziny wpisów. Urząd Ochrony Danych Osobowych wskazuje, że Kodeks pracy nie nakłada na pracodawcę obowiązku monitoringu, a jedynie daje taką możliwość; podstawą przetwarzania danych przy monitoringu jest prawnie uzasadniony interes z art. 6 ust. 1 lit. f RODO, inne formy monitoringu niż wizyjny służą organizacji pracy (art. 22³ k.p.), a pracodawca musi umieć wykazać, że celu nie da się osiągnąć mniej inwazyjnie (UODO, przesłanka przetwarzania przy monitoringu).

W praktyce przed wdrożeniem aplikacji na budowie warto zapytać dostawcę, gdzie są przechowywane dane, czy lokalizacja zapisuje się tylko przy wpisie, czy stale, i jak długo zostają zdjęcia. Odpowiedzi trzeba potem przekazać pracownikom.

Jak wybrać aplikację do rusztowań?

  1. Zacznij od zadania. Inna aplikacja służy do pomiaru, inna do wykazu elementów, a jeszcze inna do dziennika budowy. Żadna nie robi wszystkiego.
  2. Sprawdź system. Narzędzie producenta zna tylko jego elementy; narzędzie wielosystemowe musi mieć Twój system w katalogu.
  3. Sprawdź język. Interfejs i wydruki dla ekipy powinny być po polsku.
  4. Sprawdź pracę bez zasięgu. Na dużych budowach i w piwnicach zasięg znika; przetestuj aplikację w trybie samolotowym, zanim na niej polegasz.
  5. Sprawdź dane. Gdzie są przechowywane, kto ma dostęp i czy da się je wyeksportować, gdy zmienisz narzędzie.

Gdzie pasuje ScaFix

ScaFix to narzędzie do planowania, które z wymiarów ścian albo z rysunku PDF tworzy rusztowanie 3D i wykaz elementów dla 110 systemów; aplikacja na iPhone’a potrafi też skanować LiDAR-em. Nie prowadzi dziennika budowy, nie obsługuje najmu i nie zastępuje obliczeń statycznych. Jak z rysunku powstaje plan, pokazuje strona rysunek PDF na plan rusztowania.

To informacje do planowania, a nie obliczenia statyczne ani odbiór. O montażu decydują instrukcja producenta albo projekt indywidualny i rozporządzenie w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych, a rusztowanie przed użytkowaniem odbiera kierownik budowy lub uprawniona osoba.

Najczęstsze pytania

Czy jest polska aplikacja do rusztowań?

Aplikacji tylko dla rusztowań po polsku jest mało. Po polsku działają EDB do wpisów w dzienniku budowy i portal myPERI; aplikacje Layher i Avontus są po angielsku.

Czy odbiór rusztowania można wpisać do Elektronicznego Dziennika Budowy?

Tak. Rozporządzenie pozwala potwierdzić odbiór wpisem w dzienniku budowy albo protokołem, a EDB ma aplikację mobilną i wersję w przeglądarce.

Czy aplikacja Layher działa na Androidzie?

Tak, według Layher Polska jest w Google Play: polska strona aplikacji odsyła do oficjalnego sklepu z odznakami Google Play i App Store. W polskim App Store wersja na iOS jest oznaczona jako tylko na iPhone’a i po angielsku.

Czy iPhone zmierzy elewację pod rusztowanie?

Modele iPhone Pro ze skanerem LiDAR, np. iPhone 15 Pro, z aplikacją do skanowania tworzą model budynku. Wysokości okapu i kalenicy warto jednak potwierdzić dalmierzem.

Czy pracodawca może śledzić lokalizację monterów w aplikacji?

Tylko w granicach Kodeksu pracy i RODO. Według UODO monitoring inny niż wizyjny może służyć organizacji pracy, a pracodawca musi wykazać, że celu nie osiągnie mniej inwazyjnymi środkami.

Źródła

Źródła pierwotne tego artykułu wraz z datą, w której je przeczytano.