Jak policzyć poręcze, krawężniki i stężenia rusztowania?

Zanim oprzesz się na tym poradniku

Poradnik streszcza opublikowane przepisy jako pomoc w planowaniu i nie jest poradą prawną. Nie sprawdził go wykwalifikowany projektant rusztowań ani inżynier. ScaFix to narzędzie do planowania, a nie obliczenia statyczne: o tym, co powstaje i jest używane na budowie, decydują instrukcja producenta, projekt rusztowania i odbiór przez kompetentną osobę.

Jak policzyć poręcze i krawężniki dla jednej ściany?

Pomnóż liczbę przęseł przez liczbę poziomów z pomostami i przez liczbę poręczy na przęsło: jedną przy poręczy podwójnej, dwie przy osobnej poręczy górnej i pośredniej. Dodaj dwie poręcze czołowe na poziom i poręcze w najniższym polu. Krawężniki to przęsła razy poziomy z pomostami, niezależnie od systemu.

1. Przęsła: ściana o długości 20 m daje w OLAN EURO+ 7 przęseł (4 × 3,07 m + 3 × 2,57 m) i 7 w Layher Allround (7 × 3,07 m).
2. Poziomy z pomostami: przy ścianie o wysokości 10 m ScaFix układa pomosty na 2,6, 4,6, 6,6 i 8,6 m, czyli 4 poziomy. Nad najwyższym pomostem stoi już tylko poręcz.
3. Poręcze od zewnątrz: przęsła × poziomy × poręcze na przęsło. OLAN: 7 × 4 × 1 = 28. Layher Allround: 7 × 4 × 2 = 56.
4. Najniższe pole: poręcze w polu bez pomostu, które usztywniają podstawę: 7 w OLAN i 14 w Layher Allround.
5. Czoła: 2 poręcze czołowe na poziom, po jednej na każdym końcu, razem 8.
6. Krawężniki: 7 przęseł × 4 poziomy = 28.

Ile tego wychodzi na ścianę 20 × 10 m?

Silnik ScaFix liczy dla tej samej ściany 20 m × 10 m od 35 do 70 poręczy od zewnątrz, zależnie od systemu. Różnica wynika prawie wyłącznie z tego, czy poręcz jest podwójna, czy składa się z dwóch rygli. Krawężniki i poręcze czołowe zależą tylko od przęseł i poziomów, a stężenia od reguły producenta.

Suma poręczy obejmuje najniższe pole. Liczby dotyczą jednej prostej ściany z pomostami od zewnątrz i drabiną w jednym przęśle; narożniki dają własne przęsła.

Jak rozmieścić stężenia w rusztowaniu OLAN EURO+?

Instrukcja OLAN wymaga co najmniej dwóch stężeń ukośnych na każdej kondygnacji, rozmieszczonych symetrycznie, z polami stężeń nie dalej niż 10 m od siebie: przy polach 3,07 m najwyżej co czwarte pole, przy polach 2,57 m co piąte. Najniższy węzeł stężenia ma się znajdować bezpośrednio nad podłożem (s. 19).

Na ścianie 20 m ScaFix stawia w OLAN 3 stężenia na każdą kondygnację z pomostem, razem 12. Krótsza ściana 12 × 8 m ma 4 przęsła i dostaje 2 stężenia na kondygnację, bo minimum dwóch obowiązuje także wtedy. Stężenia montuje się przed poręczą, patrząc od strony zewnętrznej (s. 20), a w ramie bez pomostów dodaje się stężenie poziome w dolnej części ramy.

Do czego służy dolne mocowanie stężenia?

Dolne złącze stężenia ustawia pion rusztowania. Instrukcja OLAN mówi, że korektę pionowości przeprowadza się przez regulację położenia dolnego złącza stężenia względem rury pionowej ramy, a każdą kondygnację trzeba pionować poziomicą w polach ze stężeniami (s. 19). Dlatego stężenia montuje się na bieżąco, kondygnacja po kondygnacji, a nie na końcu.

Najniższy węzeł stężenia ma być bezpośrednio nad podłożem, więc pierwsze stężenie zaczyna się przy podstawkach, a nie przy pierwszym pomoście. W policzeniu nie zmienia to liczby stężeń, ale wyjaśnia, dlaczego najniższe pole też ma poręcze: w polu bez pomostu poręcze razem ze stężeniem usztywniają podstawę.

Kiedy potrzebne są poręcze i krawężniki od strony ściany?

Instrukcja OLAN ogranicza odległość rusztowania od elewacji do 0,2 m. Gdy odstęp jest większy, trzeba od strony wewnętrznej zamontować dodatkowo poręcze i krawężniki wzdłużne (s. 7). Skrajne zakończenia pomostów zabezpiecza się poręczami czołowymi i krawężnikami (s. 8), co w tabeli odpowiada kolumnie poręczy czołowych.

Wysokości wyznacza § 15 rozporządzenia z 2003 r.: balustrada składa się z deski krawężnikowej o wysokości 0,15 m i poręczy ochronnej na 1,1 m, a przestrzeń między nimi wypełnia się tak, by chronić przed upadkiem. Więcej o odstępie w poradniku o odległości rusztowania od ściany.

To informacja do planowania, a nie zatwierdzenie konstrukcyjne. Poręcze, krawężniki i stężenia montuje się według instrukcji producenta, a rusztowanie odbiera się przed użyciem.

Najczęstsze pytania

Źródła

Źródła pierwotne tego artykułu wraz z datą, w której je przeczytano.

• OLAN: Instrukcja montażu rusztowania fasadowego EURO+ (pdf), s. 6 (minimalna liczba stężeń), s. 7–8 (poręcze i krawężniki), s. 19 (stężenia) (odczyt 25 października 2026)
• Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych, Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401, § 15 (ELI, pdf) (odczyt 25 października 2026)
• Layher Allround Scaffolding, Instructions for Assembly and Use, edition 04.2018: §2.2 side protection (PDF p. 11), §4.8 toe board (p. 20), §5 facade scaffolding step 7 (p. 22), §16 brackets (p. 44), §18 brick guard (p. 48) (odczyt 25 października 2026)