Een steiger in het trapgat: veilige opties en de juiste opbouw

Voordat u op deze gids vertrouwt

Deze gids vat gepubliceerde regels samen als hulp bij het plannen en is geen juridisch advies. Hij is niet beoordeeld door een gekwalificeerde steigerontwerper of constructeur. ScaFix is een planningshulpmiddel, geen sterkteberekening: de montagehandleiding van de fabrikant, het steigerontwerp en de keuring door een deskundige bepalen wat op de bouwplaats wordt gebouwd en gebruikt.

Waarom is een trapgat lastig om in te werken?

Omdat de ondergrond geen vloer is. De poten staan op treden van verschillende hoogte, de val van het platform loopt door langs de trap naar beneden, en aan de open kant is er geen wand om tegen te steunen. Het Arbobesluit zegt in artikel 3.16 dat er in elk geval valgevaar is vanaf 2,5 meter valhoogte, bij openingen in vloeren en bij risicoverhogende omstandigheden. Een trapgat is vaak alle drie tegelijk. De Arboportaal-pagina over werken op hoogte wijst erop dat maatregelen ook onder 2,5 meter nodig kunnen zijn.

Daarom maken fabrikanten aparte steigers voor trappen. Een plank over twee treden, een ladder op de trap of een huishoudtrap op het bordes zijn geen opties in dit artikel.

Een trapgatsteiger opbouwen in acht stappen

De stappen volgen de handleiding trapsteigers van ASC Group. Gebruik altijd de handleiding van je eigen merk; andere merken wijken af.

1. Onderdelen en trap controleren

Controleer met de onderdelenlijst of alles aanwezig en onbeschadigd is; beschadigde delen gebruik je niet. Controleer of de trap vast en stabiel is en of geen poot kan wegglijden of door een rooster zakken.

2. Bordesframe plaatsen

Zet de korte stelpoten in het 1-sportframe en plaats het bovenaan de trap op het bordes. Bij een groter hoogteverschil gebruik je het 2-sportframe.

3. Trapframe plaatsen

Schuif de lange telescopische poten in het doorloopframe, borg ze met de borgclips en zet het frame op de treden.

4. Verbinden en waterpas stellen

Klik de horizontaalschoren tussen de frames en verstel de poten tot de schoren horizontaal staan.

5. Diagonaal en platform

Bevestig de speciale diagonaalschoor met de koppelingen aan de horizontaalschoor en het doorloopframe, en leg het platform.

6. Muursteun plaatsen

Koppel de telescopische muursteun aan beide horizontaalschoren en schuif de kop tegen de muur; met twee muren schuif je hem zo ver mogelijk uit.

7. Leuningen en kantplanken

Plaats de leuningframes, borg ze, bevestig de dubbele leuningschoor aan de open kant en leg de kantplankset. Staat de steiger meer dan 15 cm van de wand, plaats dan leuningen aan beide zijden.

8. Controleren voor gebruik

Controleer voor elk gebruik of alle onderdelen er zijn en vastzitten, de steiger loodrecht staat, de borgclips goed zitten en er niets in de omgeving is veranderd.

Welke steigers zijn er voor een trapgat?

Een gewone rolsteiger op wielen hoort niet op traptreden, tenzij de handleiding die opstelling toont. De Volandis-factsheet Rolsteigers noemt de serie NEN-EN 1004 als norm, zegt dat de opbouw merkgebonden is en dat de standaardconfiguratie niet zonder overleg met leverancier of fabrikant mag worden gewijzigd. Ook waarschuwt Volandis dat kamersteigers zeer instabiel kunnen zijn.

Hoe staat een trapgatsteiger op de trap?

Als voorbeeld dient de gebruikshandleiding trapsteigers van ASC Group, opgesteld volgens NEN-EN 1298. ASC schrijft voor dat de trapsteiger altijd op een vaste en stabiele trap staat en niet kan wegglijden of door een rooster kan zakken; anders dan op een trap plaatsen is niet toegestaan. De trapsteiger is niet bedoeld als traptoren om andere constructies te bereiken en ook niet als metselsteiger. Eén persoon kan hem opbouwen, zonder gereedschap.

De opbouw in het kort:

1. Het 1-sportframe met de korte stelpoten komt bovenaan de trap, op het bordes. Een 2-sportframe vangt een groter hoogteverschil op.
2. Het doorloopframe krijgt de lange telescopische poten, geborgd met borgclips, en staat op de treden.
3. Horizontaalschoren verbinden beide frames; de poten worden versteld tot de schoren horizontaal staan.
4. Daarna de speciale diagonaalschoor, het platform en de telescopische muursteun, met de kop tegen de muur geschoven. Met twee muren schuif je de buis zo ver mogelijk uit.
5. Tot slot de leuningframes, de dubbele leuningschoor aan de kant waar niet gewerkt wordt, en de kantplankset op het platform.

Belangrijk in een trapgat: staat de steiger meer dan 15 centimeter van de wand, dan komen er leuningen aan beide zijden. Dezelfde 15 cm-grens noemt Volandis voor rolsteigers. De muursteun wordt altijd geplaatst.

Kan een rolsteiger met trapset op de treden staan?

Ja, als de fabrikant er een uitbreiding voor maakt. Layher, ook in Nederland verkrijgbaar, levert een trapset voor de Uni Standard. De gebruiksaanwijzing (uitgave 11.2020, Duits) laat de onderbouw op de treden staan, op doorloopframes met spindels, en kent drie varianten tegen kantelen:

De opstellingen gelden binnen tot 6 meter standhoogte; bij de lichtere Uni Leicht is dat 5 meter. Op een trap van 1,2 meter breed met stempels aan beide kanten vraagt de tabel bij 6 meter 24 ballastgewichten van 10 kg. Laat de onderste sporten van de doorloopframes door markering zien: wie onder de steiger door de trap op loopt, struikelt er anders over. Layher zegt er uitdrukkelijk bij dat die doorgang alleen voor bouwomstandigheden is en nooit de breedte van een vluchtweg haalt.

Wat als het trapgat hoger is dan elke trapsteiger?

Dan bouwt een steigerbouwer een systeemsteiger langs de wand, getrapt over de treden. ScaFix rekende een voorbeeld door: Layher Allround, een wand van 5,1 m naast de trap, 7,8 m hoog, met een vloer die van het onderste bordes tot het tussenbordes 1,3 m stijgt. De rekenkern legt 2 velden (2 × 2,57 m) van 0,73 m breed, goed voor 34 m² steiger en 131 onderdelen:

Naast dezelfde wand op een vlakke vloer verliest het eind op het tussenbordes een slag, omdat de vloer daar hoger ligt en de bovenkant gelijk blijft. Korte staanders van 0,5 en 1 meter vangen het hoogteverschil op:

De rekenkern rekent de trap als gelijkmatige helling tussen de bordessen. Op de bouw staat elke voetplaat volledig op één trede, gesteld met de voetspindel, en nooit half op de neus van de trede: de Allround-handleiding waarschuwt dat een eenzijdig opgelegde spindel kan bezwijken (p. 16).

Hoeveel mag er op een trapgatsteiger?

Minder dan men denkt. Een ASC-platform mag in de regel met 150 kg/m² worden belast; de werkelijke waarde staat op de sticker. De hele trapsteiger mag maximaal 500 kg dragen, inclusief het eigen gewicht, en de horizontale belasting per twee staande frames is maximaal 30 kg. Daarom wijst ASC op het afzetten tegen de wand bij boren. Materiaal gaat met een touw en emmer omhoog: er mag geen lier of takel aan de steiger, en een trap, ladder, kist of opstapje op het platform is verboden.

Welke regels gelden voor leuningen en kantplanken?

Het Arbobesluit noemt hekwerken en leuningen doelmatig als ze tot minstens 1 meter boven het werkvlak beveiligen (artikel 3.16 lid 3). Voor steigers eist artikel 7.23b dat de ondersteuningen niet kunnen wegglijden, dat het dragende oppervlak voldoende capaciteit heeft en dat ongewilde bewegingen van rolsteigers tijdens het werk worden voorkomen. ASC maakt kantplanken op het werkplatform altijd verplicht, en Volandis vraagt leuningen op eventuele trappen volgens de instructie van de fabrikant.

In een trapgat is de open kant de lange kant boven de trap. Daar moet de volledige leuning met kantplank zitten, niet alleen aan de wandzijde.

Kan ik een trapgat steiger zelf maken?

Een trapgatsteiger uit een bouwpakket zelf opbouwen kan, mits je de handleiding van dat merk volgt en de trap zelf vast en stabiel is, zoals ASC voorschrijft; ASC beschrijft de opbouw door één persoon. Een steiger zelf in elkaar timmeren uit planken, schragen of ladders is iets anders: daarvoor bestaat geen handleiding en geen berekening. De Nederlandse Arbeidsinspectie schrijft op haar pagina over rolsteigers dat ongevallen vaak gebeuren als de handleiding niet wordt gevolgd of leuningen ontbreken, en volgens Volandis overlijden er gemiddeld 1 tot 2 werknemers per jaar door een ongeval met een rolsteiger.

Huur je een trapgatsteiger, vraag dan naar de handleiding en de keuring. Volandis vraagt een periodieke inspectie door een opgeleide deskundige minstens één keer per jaar, en ASC vraagt de gebruiker het materiaal jaarlijks op gebreken te laten controleren. Persoonlijke valbeveiliging aan een rolsteiger is volgens Volandis niet toegestaan, omdat het materiaal niet op die piekbelasting is berekend.

Wanneer schakel je een steigerbouwer in?

Bel een steigerbouwbedrijf als:

• het trapgat hoger is dan elke trapgatsteiger of rolsteigerhandleiding toelaat,
• de trap draait, wenteltreden heeft of geen vast bordes voor de korte poten,
• de treden van glas, rooster of twijfelachtige constructie zijn,
• het hele trapgat met een vloer moet worden afgedekt, bijvoorbeeld bij een renovatie,
• het werk dagen duurt en andere vakmensen het platform gebruiken.

Een steigerbouwer bouwt dan een vloer uit systeemmateriaal volgens een montageschema, zoals beschreven in steiger opbouwen. De regels voor zo'n steiger staan in ons overzicht van de steigerregels, en wat er bij oplevering wordt gecontroleerd in de checklist voor steigerinspectie.

Waar past ScaFix in?

ScaFix plant systeemsteigers langs wanden: je voert de wand naast de trap in met lengte en hoogte, zet de twee bordeshoogtes onder Helling van de ondergrond, en de rekenkern en het 3D-model trappen staanders en spindels af zoals in het voorbeeld hierboven. Rolsteigers en trappentorens plan je in het Pro-abonnement. Trapgatsteigers en trapsets staan niet in de catalogus, en ScaFix is geen sterkteberekening.

Dit artikel is planningsinformatie, geen sterkteberekening en geen goedkeuring van de constructie. De gebruikshandleiding van de fabrikant bepaalt welke opstellingen op een trap zijn toegestaan, het Arbobesluit geldt voor werken op hoogte, en een deskundige moet de steiger controleren voordat hij wordt gebruikt.

Veelgestelde vragen

Bronnen

De primaire bronnen van dit artikel, met de datum waarop elke bron is gelezen.

• Wetten.overheid.nl: Arbeidsomstandighedenbesluit (geldend vanaf 1 augustus 2026), art. 3.16 en 7.23b (gelezen 24 oktober 2026)
• Arboportaal: Wat zegt de wet over werken op hoogte? (gelezen 24 oktober 2026)
• Nederlandse Arbeidsinspectie: Rolsteigers (gelezen 24 oktober 2026)
• Volandis: Toolbox factsheet Rolsteigers (pdf) (gelezen 24 oktober 2026)
• ASC Group: Gebruikshandleiding trapsteigers, conform NEN-EN 1298 (via Wim Verhuur, pdf) (gelezen 24 oktober 2026)
• Layher: Uni Standard Treppen-Kit, Aufbau- und Verwendungsanleitung, Ausgabe 11.2020, Art.-Nr. 8107.144 (pdf, Händlerkopie) (gelezen 25 oktober 2026)
• Layher: Uni Leicht Treppen-Kit, Aufbau- und Verwendungsanleitung, Ausgabe 11.2020, Art.-Nr. 8107.143 (pdf, Händlerkopie) (gelezen 25 oktober 2026)
• Layher: Allround Gerüst, Aufbau- und Verwendungsanleitung, Ausgabe 04.2018, Abschnitt 4.1–4.4, S. 16 (pdf) (gelezen 25 oktober 2026)