ScaFixGids
Steigertekening maken: plattegrond en aanzicht
Een steigertekening heeft één taak: iemand die niet bij het inmeten was, moet de steiger kunnen bouwen, controleren of goedkeuren. Daarvoor zijn een plattegrond, minstens één aanzicht, een schaal en een legenda nodig, of u nu met de hand tekent, in CAD of op de pdf van de architect.
Door Ole Emil Frikstad Urstad · Zo worden de cijfers berekend ·
Hoe maak je een steigertekening?
Begin met een inmeting of de tekeningen van de architect. Teken een plattegrond met de gevellijn, de vakken, de vloerbreedte en de afstand tot de gevel, en een aanzicht met de steigerniveaus, muurankers, schoren en de opgang. Zet er schaal, belastingklasse, legenda en een titelblok bij. Staat de steiger op straat, dan vraagt de gemeente een situatietekening.
Welke tekeningen horen bij een steigertekening?
In de praktijk bestaat «de tekening» uit drie of vier aanzichten, die elk een andere vraag beantwoorden.
| Tekening | Wat erop staat | Wie leest hem |
|---|---|---|
| Plattegrond | Gevellijn, staanderrijen, vaklengtes, vloerbreedte, afstand tot de gevel, hoeken, trappentoren, resterend trottoir | Monteurs, uitvoerder, gemeente |
| Aanzicht | Steigerniveaus, werkvloeren, leuningen, muurankers, schoren, netten of zeilen | Monteurs, bevoegd persoon, keurder |
| Doorsnede of detail | Kier tussen vloer en gevel, consoles, overbrugging boven een entree | Constructeur, monteur van dat detail |
| Situatietekening | Waar de steiger op de openbare weg staat en hoeveel doorgang overblijft | Gemeente |
Bij een woning volstaan vaak een plattegrond en één aanzicht per gevel. Wijkt de steiger af van de standaardconfiguratie, dan wordt de tekening onderdeel van de berekening en het montageschema.
Stap voor stap een steigertekening maken
Deze volgorde werkt op papier, in CAD en in planningssoftware.
1. Gegevens verzamelen
Inmeting of architectentekeningen, goot- en nokhoogte, maaiveld langs elke gevel, openingen die vrij moeten blijven, en de straat: trottoirbreedte, stoeprand, lantaarnpalen en putten.
2. Formaat en schaal kiezen
Een schaal waarop een vak leesbaar en te bematen is, meestal 1:50 voor het aanzicht van een woning en 1:100 voor de plattegrond, met schaalstok en noordpijl.
3. De plattegrond tekenen
Eerst de gevellijn, dan de binnen- en buitenstaanders met de vaklengtes van het systeem, de vloerbreedte, de afstand tot de gevel en de oplossing per hoek. Markeer de trappentoren en de resterende doorgang.
4. De aanzichten tekenen
Per gevel de niveaus van de voetplaten tot de hoogste werkvloer, leuningen en kantplanken, netten of zeilen en de opgang tussen de niveaus.
5. Ankers, schoren en ondergrond aangeven
Ankerpatroon en type anker volgens de montagehandleiding of de berekening, de schoren en de voetspindels op schotten waar de ondergrond verandert.
6. Belasting en uitgangspunten vermelden
De belastingklasse, hoeveel niveaus tegelijk belast mogen worden, netten of zeilen en de windaanname als de berekening die gebruikt.
7. Legenda, titelblok en revisie
Elk symbool uitgelegd, dan het adres, het systeem, het tekeningnummer, de gedateerde revisie, wie tekende en wie controleerde, en de verwijzing naar handleiding of berekening.
8. Situatietekening en bouwset uitgeven
Naar de gemeente de situatietekening met de melding of ontheffingsaanvraag; naar de monteurs de volledige set; op de bouw de geldende revisie bij de keuringsrapporten tot de steiger weg is.
Wat eist het Arbobesluit van de tekening?
Het Arbobesluit noemt geen «tekening», maar artikel 7.23b vraagt een montage-, demontage- en ombouwschema en, als die er voor de gekozen steiger niet is of de configuratie er niet in voorzien is, een sterkte- en stabiliteitsberekening, tenzij de steiger volgens een algemeen erkende standaardconfiguratie wordt opgebouwd. Lid 9 laat opbouwen alleen toe onder leiding van een bevoegd persoon, en volgens lid 10 hebben de leidinggevende en de monteurs het schema met de instructies bij zich. Een tekening is de praktische manier om dat schema mee te geven.
Het A-blad Steigerbouwen (november 2020) deelt steigers in vier moeilijkheidsgraden in. Afwijkende configuraties beoordeelt een constructeur van minimaal hbo-niveau; als complex gelden onder meer een steiger hoger dan 24 meter vloerhoogte, een slaghoogte boven 2,20 meter en staanderafstanden boven 2,60 meter. Zet die maten dus zichtbaar op de tekening, want daar kijkt de beoordelaar eerst naar. Meer over de regels staat in steigerregels volgens het Arbobesluit.
Welke tekening wil de gemeente?
Een steiger op de openbare weg valt in de meeste gemeenten onder het verbod op voorwerpen op of aan de weg uit de Algemene Plaatselijke Verordening (meestal artikel 2:10). Een voorbeeld is het formulier van de gemeente Maasdriel:
- de steiger wordt als object aangevinkt, met periode, reden en adres;
- de aanvrager beschrijft hoe de bruikbaarheid en het veilige gebruik van de weg geborgd blijven;
- bij de aanvraag hoort een tekening van de situatie;
- staat het object korter dan 14 dagen en brengt het geen schade toe, dan volstaat een melding, anders is een ontheffing nodig.
De situatietekening gaat dus vooral over de straat: trottoirbreedte, doorgang voor voetgangers, parkeervakken en afzetting. Ankers en schoren horen in het montageschema. Iedere gemeente heeft een eigen APV en eigen termijnen; lees die van de plaats van het werk.
Welke schaal kies je?
Voor de steiger zelf schrijft geen regel een schaal voor. Rekenen helpt: op 1:50 is een vak van 3,07 m 61 mm op papier, ruim genoeg voor een maat; op 1:100 is het 31 mm, op 1:200 15 mm en dan lopen de maten door elkaar. Gebruik 1:50 voor het aanzicht van een woning en 1:100 voor de plattegrond van een klein gebouw. Druk altijd een schaalstok af, want een pdf die «passend op pagina» is geprint, klopt niet meer.
Met de hand, in CAD of met planningssoftware?
Met de hand
Ruitjespapier, een schaallat en een duidelijke legenda volstaan voor een situatieschets of een kleine woning. Het zwakke punt zijn wijzigingen: elke aanpassing betekent opnieuw tekenen, en de materiaalstaat blijft apart werk.
In CAD
Layher LayPLAN CAD is een AutoCAD-uitbreiding die Layher-steigers in 3D plant met een actuele materiaallijst. Avontus Designer tekent steigers van meerdere merken en exporteert naar DWG en pdf. Gewoon AutoCAD met eigen blokken kan ook, maar dan tekent u elke staander en elk anker zelf.
Vanaf een pdf-tekening
Stuurt de architect een pdf, dan kan planningssoftware die als ondergrond gebruiken: u stelt de schaal in met een bekende maat, trekt de gevels over en vult de hoogtes in. Controleer één lange maat voordat u de schaal vertrouwt. Onze gids van pdf-tekening naar steigerplan loopt de stappen door. ScaFix werkt zo: de pdf blijft op uw apparaat, en het resultaat is een 3D-model met de materiaallijst van het gekozen steigersysteem, geen situatietekening en geen berekening.
Welke fouten maken een steigertekening onbruikbaar?
- Geen schaal of een verkeerde. Een tekening zonder schaalstok is niet te meten.
- Aanzichten zonder ankers. Het ankerpatroon is het eerste wat een keurder bekijkt; teken het met het type anker.
- Geen belastingklasse. Belastingklasse en vloerbreedte horen in het titelblok.
- Geen maten naar vaste punten. Maten naar de hoeken van het gebouw, de stoeprand en het maaiveld laten anderen de steiger uitzetten.
- Een oude versie op de bouw. Nummer en dateer elke revisie: de gebouwde steiger moet overeenkomen met de tekening in het dossier.
Voor de indeling in vakken en niveaus: een gevelsteiger plannen en het steigeroppervlak berekenen.
Een tekening legt een steiger vast; ze keurt hem niet goed. Bepalend zijn het Arbobesluit (art. 7.23b), het A-blad Steigerbouwen, de montagehandleiding van de fabrikant en de APV van de gemeente; buiten de standaardconfiguratie maakt een constructeur de berekening, en een deskundige controleert de steiger vóór gebruik. ScaFix is een planningshulpmiddel, geen constructieve goedkeuring.
Veelgestelde vragen
Op welke schaal teken je een steiger?
Er is geen voorgeschreven schaal. Gebruikelijk zijn 1:50 voor het aanzicht van een woning en 1:100 voor de plattegrond, altijd met een afgedrukte schaalstok.
Heb ik een tekening nodig voor een steiger op de stoep?
Meestal wel. In Maasdriel hoort bij de melding of ontheffingsaanvraag op grond van APV-artikel 2:10 een tekening van de situatie; andere gemeenten stellen vergelijkbare eisen in hun eigen APV.
Wat is het verschil tussen plattegrond en aanzicht?
De plattegrond toont de steiger van bovenaf: waar hij staat, hoe breed hij is en hoe ver van gevel en stoeprand. Het aanzicht toont hem van voren: niveaus, vloeren, ankers en schoren.
Kan ik een steiger in AutoCAD tekenen?
Ja, met eigen blokken of met een uitbreiding als Layher LayPLAN CAD, die de onderdelen van het systeem en een materiaallijst toevoegt.
Wie maakt de steigerberekening?
Bij een standaardconfiguratie van de fabrikant vervult volgens het A-blad de fabrikant of leverancier die rol; afwijkende configuraties beoordeelt een constructeur van minimaal hbo-niveau (Arbobesluit art. 7.23b).
Bronnen
De primaire bronnen van dit artikel, met de datum waarop elke bron is gelezen.
- Wetten.overheid.nl: Arbeidsomstandighedenbesluit, art. 7.23b (gelezen 25 oktober 2026)
- Volandis: A-blad Steigerbouwen (pdf, november 2020) (gelezen 25 oktober 2026)
- Gemeente Maasdriel: melding / aanvraag plaatsen van voorwerpen op of aan de weg (APV 2:10, pdf) (gelezen 25 oktober 2026)
- Layher: LayPLAN CAD (gelezen 25 oktober 2026)
- Avontus Designer (gelezen 25 oktober 2026)
Probeer een week – € 0,98Bekijk het demohuis in 3DBekijk ScaFix
Eerste week € 0,98, daarna € 9,98/week. Volledig Pro. Op elk moment opzegbaar.