ScaFixRodzaje rusztowań
Rusztowanie rurowe: z czego się składa i co mówią normy i przepisy
Rusztowanie rurowo-złączkowe da się dopasować do niemal każdego kształtu: komina, zbiornika, zabytkowej elewacji. Płaci się za to liczbą elementów i tym, że przepisy traktują je inaczej niż rusztowanie systemowe. Oto normy, paragrafy i jedna policzona ściana.
Co to jest rusztowanie rurowe?
Rusztowanie rurowe, czyli rurowo-złączkowe, buduje się z luźnych rur stalowych o średnicy 48,3 mm łączonych złączami (złączkami). Nie jest rusztowaniem systemowym, więc według § 108 ust. 3 rozporządzenia z 2003 r. montuje się je według projektu indywidualnego, a poręcz ochronna musi być na 1,1 m.
Rury, złącza i normy
Każdy element rusztowania rurowego to ta sama rura: stojak, rygiel, poprzecznica i stężenie różnią się tylko długością i miejscem. Złącza decydują o tym, jaki kąt powstaje w węźle: złącze krzyżowe (stałe) łączy rury pod kątem prostym, obrotowe pod dowolnym.
| Dokument | Czego dotyczy | Uwagi |
|---|---|---|
| EN 39 (wydanie 2001) | Luźne rury stalowe do rusztowań rurowo-złączkowych, współpracujące ze złączami EN 74; rury o średnicy 48,3 mm i grubości ścianki 3,2 lub 4,0 mm | W katalogu Austrian Standards oznaczona jako wycofana |
| PN-M-47900-2:1996 | Rusztowania stojące metalowe robocze – rusztowania stojakowe z rur | Według PIGR (2021) część odwołań jest nieaktualna, a nośność podłoża powinna wynosić 0,1 MPa, nie 10 MPa |
| PN-M-47900-1:1996 | Określenia, podział i główne parametry rusztowań stojących metalowych | Ta sama seria |
Co rozporządzenie z 2003 r. wymaga od rusztowania rurowego
- Projekt indywidualny. Rusztowania systemowe montuje się według dokumentacji producenta; elementy innych rusztowań według projektu indywidualnego (§ 108 ust. 2 i 3). Rusztowanie z rur i złączy to ten drugi przypadek.
- Poręcz na 1,1 m. Balustrada to deska krawężnikowa 0,15 m i poręcz na 1,1 m, z wypełnioną przestrzenią między nimi (§ 15 ust. 2). Obniżenie poręczy do 1 m dopuszczono tylko dla rusztowań systemowych (§ 15 ust. 3).
- Piony komunikacyjne. Rusztowania stojakowe mają wydzielone piony; najdalsze stanowisko pracy może być najwyżej 20 m od pionu, a piony najwyżej 40 m od siebie (§ 113).
- Kotwy. Liczbę i rozmieszczenie kotew określa projekt; składowa pozioma jednego zamocowania co najmniej 2,5 kN, konstrukcja najwyżej 3 m ponad najwyższą linią kotew, pomost najwyżej 1,5 m nad nią (§ 115).
- Odsunięcie od ściany. Gdy rusztowanie jest odsunięte od ściany o ponad 0,2 m, balustradę stosuje się także od strony ściany (§ 115 ust. 4).
- Uziemienie. Rusztowanie z elementów metalowych powinno być uziemione i mieć instalację piorunochronną (§ 117).
Zestawienie rusztowania rurowego na ścianę 12 m × 6 m
| Element | Długość | Sztuk |
|---|---|---|
| Stojaki | 2 m | 24 |
| Stojaki | 1 m | 12 |
| Rygle | 2,4 m | 30 |
| Poprzeczki | 18 | |
| Pomosty bez drabiny | 2,4 m | 8 |
| Pomosty z drabiną | 2,4 m | 2 |
| Barierki frontowe | 2,4 m | 30 |
| Deski krawężnikowe | 2,4 m | 10 |
| Stężenia ukośne | 2,4 m | 2 |
| Barierki końcowe | 4 | |
| Kotwy ścienne | 8 | |
| Mocowania kotew ściennych | 8 | |
| Podstawki śrubowe / stopy | 12 | |
| Złącza | 96 |
Co pokazuje ten przykład
Złącza: 96 szt., stojaki: 36 szt. Rusztowanie ramowe Plettac SL 70 na ścianie tej samej wielkości ma według silnika łącznie 85 szt. elementów, ale nie obejdzie przeszkody, której nie przewidział producent; to jest właśnie miejsce dla rur i złączy.
Pytania i odpowiedzi
Jaka średnica rur jest w rusztowaniu rurowym?
48,3 mm. Tak opisuje rury do rusztowań rurowo-złączkowych norma EN 39 z 2001 r., z grubością ścianki 3,2 lub 4,0 mm; ta sama średnica pasuje do złączy EN 74.
Czy rusztowanie rurowo-złączkowe potrzebuje projektu?
Tak. Nie jest rusztowaniem systemowym, a elementy rusztowań niesystemowych montuje się według projektu indywidualnego (§ 108 ust. 3). Projekt określa też liczbę i rozmieszczenie kotew (§ 115 ust. 1).
Na jakiej wysokości musi być poręcz rusztowania rurowego?
Na 1,1 m, z deską krawężnikową 0,15 m (§ 15 ust. 2). Wysokość 1 m dopuszczono tylko dla rusztowań systemowych (§ 15 ust. 3).
Czy ScaFix liczy rusztowania rurowo-złączkowe?
Tak, jako rodzaj rusztowania w katalogu, z przęsłami 1–2,4 m i zestawieniem rur, złączy, pomostów i kotew dla każdej ściany. To planowanie; projekt indywidualny przygotowuje projektant.
Źródła
Przepisy według tekstu w Dzienniku Ustaw odczytanego 25 października 2026 r.; normy według karty normy i artykułu PIGR w podanych wydaniach.
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bhp podczas wykonywania robót budowlanych, Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401 (ELI, pdf; odczytano 25.10.2026)
- Baza aktów Sejmu (ELI API): status Dz.U. 2003 nr 47 poz. 401 – «obowiązujący» (sprawdzono 25.10.2026)
- Austrian Standards: EN 39:2001-06-01, «Loose steel tubes for tube and coupler scaffolds», karta normy (status: wycofana; odczytano 25.10.2026)
- Inżynier Budownictwa, Dagmara Tyc (PIGR): «Czy normy serii PN-M-47900 są potrzebne branży rusztowaniowej?» (08.12.2021)
Ograniczenia
- Liczba kotew wynika z reguły kotwienia danego systemu. Ich rozmieszczenie trzeba sprawdzić z instrukcją montażu producenta.
- Narożniki okrągłe, silosy i rusztowania wiszące są w Pro. Rusztowanie okrągłe nie jest konfiguracją typową i wymaga obliczeń lub dokumentacji dostawcy. Rusztowanie wiszące (Layher Allround i HAKI Universal) zawsze wymaga obliczeń statycznych od dostawcy lub inżyniera.
Wypróbuj tydzień – 0,98 €Zobacz dom demonstracyjny w 3DZobacz ScaFix
Pierwszy tydzień 0,98 €, potem 9,98 €/tydzień. Pełna wersja Pro. Możesz zrezygnować w dowolnym momencie.